تلویزیون اینترنتی IPTV چیست؟

«تلویزیون پروتکل اینترنت» (Internet protocol television نسبتاً جدید و در حال تکامل است که مخاطبان می تواند با خریداری و اتصال یک ست تاپ باکس به دستگاه تلویزیون خود وصل کرده و از خدمات مانند: دسترسی به آرشیو فیلم ها و سریال ها، موسیقی، پخش زنده، خرید اینترنتی، بازی آنلین، بانک آنلین وغیره بهره مند شوند.

یک سیستمی است که با استفاده از پروتکل اینترنت برای ساخت یک شبکه، و خدمات تلویزیون دیجیتال ارایه می شود، که این خدمات می تواند توسط اتصال پهنای باند وسیع در اختیار کاربر قرار گیرد. برخی کاربران خدمات IPTV را به همرا خدمات ویدیویی و اینترنتی مانند دسترسی یه وب از VOIP دریافت کنند. در دنیای تجارت ترکیب از IPTV ، VOIP دسترسی به اینترنت از راه دور Triple play که اجرای سه گانه می نامند.

پهنای باند به این معنی است که واژه است که در دنیای شبکه های کمپیوتری از آن استفاده می شود. که برای انتقال داده توسط اتصال شبکه رابطه می دهد اشاره کند. پهنای باند نشان دهند مجموع فاصله بین بالا ترین و پایین ترین سیگنال بر روی کانال های مخابراتی است.

برای بهتر شناختن این واژه ما می توانیم یک اتوبانی را در نظر بگیریم و معمولاً اتوبان دارای چند خط (line) یا باند (band) است. که ظرفیت بزرگراه را معین می کند، مثلاً اگر بزرگراه دارای ۲ خط باشد، طبیعتاً به طور هم زمان و از یک نقطه از بزرگراه فقط دو ماشین امکان عبور دارند. و اگر بزرگراه دارای ۴ خط باشد و یا باند باشد و به طور همزمان ۴ ماشین امکان عبور دارند.

صدا روی پروتکل اینترنت ، که مخفف آن Voice over internet protocol) (VOIP) گروه از تکنولوژی می گویند که برای انتقال صدا و چند رسانه از آن استفاده می کند. VOIP با عنوان تلفون IP، تلفن اینترنتی، نیز شناخته می شود.

پیشرفت سریع تکنولوژی در زمینه های مختلف و ایجاد نیاز های جدید، تکنولوژی رایج را به نوگرایی و تغییر بنیادی واداشته است. برخی از شبکه های مشهور تلویزیون جهان به این فکر افتادن که برای محدویت زمان و مکان برای مخاطبان خود حذف کنند.

از سوی دیگر برنامه های تلویزیون و افزایش شبکه های مختلف برنامه سازان و تولید کنندگان محتوا را بر این داشته تا از این طریق و روش های گوناگون تعداد مخاطبان و میزان بازدید برنامه های شان را افزایش دهند. حال نفوذ اینترنت و افزایش کلایی این تکنولوژی جدید در زندگی روزمره و امروز سبب شده که دست اندر کاران شبکه های بزرگ و تولید کنندگان محتوای تفاوت از کنار این فناوری بی تفاوت عبور نکنند. به همین جهت راه اندازی تلویزیون اینترنتی از جمله آخرین و جدید ترین راهکار های به حساب می آید که سبب شده مسؤلان شبکه های کوچک و بزرگ برای حفظ و افزایش مخطبان و به طبع آن افزایش تبلیغات تجاری خود به این فناوری تکیه کنند.

ویپ

ویپ (VoIP) چیست؟

به طور خلاصه، VoIP یا Voice Over IP، تکنولوژی انتقال صدا روی بستر شبکه است که امکان برقراری تماس های تلفنی را روی بستر شبکه IP فراهم می آورد.

تا ۳۰ سال پیش واژه ای به نام اینترنت وجود نداشت و ارتباط محاوره ای تنها از طریق شبکه عمومی تلفن (PSTN) امکان پذیر بود. همچنین ارسال داده به ویژه در فواصل دور هزینه ی بسیاری به دنبال داشت؛ اما در طی چند سال گذشته شاهد پدیده هایی جذاب بوده‌ایم؛ گسترش رایانه‌ های شخصی، فناوری‌ های جدید ارتباطی همچون تلفن های سلولی و بالاخره شبکه گسترده اینترنت.

نسل جدید ارتباطات از طریق چت و پست الکترونیکی برقرار شد و تجارت در سایه ی وب تولدی دوباره یافت. حال ما شاهد انقلابی واقعی در جهان ارتباطات هستیم. افراد با استفاده از رایانه شخصی یا تلفن همراه و اینترنت به امور کاری خویش می پردازند و یا بیشتر اوقات فراغت خود را در این دنیای بی کران سپری می‌کنند. تبادل اطلاعات (تصویر، صدا و مستندات) را به راحتی انجام می‌ دهند و با استفاده از نرم افزارهای کاربردی از طریق اینترنت به گفتگو با یکدیگر می‌پردازند. تمامی این مسایل، امروزه در سایه یک تکنولوژی انجام می شود که گسترش روز افزونش تمامی ارتباطات را تحت الشعاع قرار داده و آن تکنولوژی VoIP است.

ویپ VoIP چیست و چگونه کار می‌کند؟

صوت یا صدای انسان سیگنالی آنالوگ است. بنابراین در مبدأ از یک مبدل سیگنال آنالوگ به دیجیتال، استفاده می شود. با توجه به اینکه صوت می‌ بایست جهت انتقال از طریق شبکه IP به بسته‌ هایی از جنس دیتا تبدیل شوند، دیجیتال شدن سیگنال صوت باید انجام پذیرد. همانطور که در شکل زیر مشاهده می کنید در طی مراحل تبدیل آنالوگ به دیجیتال، کدک‌ ها نقش مهمی ایفا می‌کنند که برای اطلاع از نحوه کارکرد کدک‌ ها و انواع آنها می توانید به لینک زیر مراجعه کنید. جزییات را در شکل زیر می توانید مشاهده نمایید.

در طرف مقابل پس از دریافت، عمل عکس انجام خواهد پذیرفت. سیگنال دیجیتال که از طریق شبکه IP انتقال یافته، در مقصد و توسط یک تبدیل کننده از حالت سیگنال دیجیتال به آنالوگ تبدیل می شود.

سیگنال دیجیتال بسیار ساده‌تر قابل کنترل است. فشرده سازی، مسیریابی، تبدیل آن به فرمتی مناسب و مقاوم در برابر نویز از مواردی است که کنترل آن ها در حالت دیجیتال ساده تر انجام می پذیرد.

روند انتقال دیتا در شبکه ویپ

ارزان بودن به کارگیری شبکه ی داده جهت انتقال صوت، استفاده بهینه از پهنای باند، توانایی ارسال با نرخ بیت های مختلف، امکان انتخاب کیفیت مکالمه و در نتیجه تعیین میزان هزینه از طرف کاربر و اضافه نمودن سرویس های جدید از مزایای این تکنولوژی می باشند. این تکنولوژی همراه با مزایای بسیاری که ارائه می دهد، با توجه به ماهیت شبکه های IP، ریسک های امنیتی نیز در پی دارد و به کارگیری آن نباید بدون در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی انجام شود. در ادامه به شرح مزایای این تکنولوژی پرکاربرد می پردازیم.

 مزایای ویپ (VoIP)

 از نقطه نظرهای متفاوتی می توان به بررسی مزایای این تکنولوژی پرداخت که بالطبع کاهش هزینه های جاری، از جمله جذاب ترین ویژگی های این تکنولوژی است که برخی از دلایل این امر عبارتند از:

۱. بی نیازی از سیم کشی مجزا

این تکنولوژی از بستر شبکه برای ارتباطات تلفنی استفاده می کند که هزینه ی کابل کشی مجزا را از میان می برد. هم چنین در صورت جابجایی محل کاربر، دیگر دردسر سیم کشی به مکان جدید وجود نخواهد داشت.

۲. کنفرانس‌های صوتی و تصویری

سازمان هایی که برای انجام امور خود از برقراری کنفرانس ها در بستر VoIP استفاده می‌ نمایند، از هزینه های برقراری ارتباطات تلفنی با توجه به مسافت های کاربران (حتی در ابعاد بین المللی) جلوگیری می کنند.

۳. ادغام دستگاه تلفن با کامپیوتر شخصی

همان طور که می دانید امروزه استفاده از نرم افزارهای تلفنی (SoftPhone) در سازمان‌ها و حتی سیستم های خانگی به صورت روزافزون در حال گسترش می باشد. استفاده از این نرم افزارها جایگزینی برای IP-Phone به شمار میرود که تنها نیاز به Handset دارد. لذا بدین صورت می توانید از هزینه های موجود بکاهید.

۴. تماس کاربران خارج از سازمان به صورت رایگان به هر نقطه از دنیا

کاربران این سیستم از طریق اینترنت قادر به تماس با سازمان مورد نظر خود می‌باشند. این ویژگی برای کارکنانی که خارج از محیط دفتر هستند، علاوه بر کسر هزینه ها موجب تسهیل تماس های تلفنی نیز می شود.

۵. گسترش آسان

گسترش و افزودن کاربر در این سیستم ها به سادگی انجام پذیر است و برخلاف سیستم های پیشین نیاز به سیم کشی مجدد برای هر کاربر وجود ندارد.

۶. مدیریت متمرکز و آسان

مراکز تلفن مبتنی بر VoIP محیطی را تحت شبکه در اختیار کاربر قرار می دهند که از طریق آن می‌تواند تنظیمات را تغییر داده، کاربر اضافه کرده و یا گزارش گیری نماید. همچنین از دیگر مزیت های ویپ می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ترکیب کارکردهای صدا و دیتا
  • کاهش هزینه های مربوط به پشتیبانی و نگه داری به دلیل ادغام شبکه دیتا و شبکه تلفنی
  • امکان ترکیب کردن محصولات تولید کنندگان مختلف (بدلیل استفاده از استاندارها جهانی و عدم وابستگی به روش‌های پیاده سازی)
  • پویایی و پیشرفت روز افزون شبکه های ویپ
  • قابليت برنامه نويسی راحت تر و توسعه و در نتیجه یکپارچگی با سیستم های مختلف
  • پشتیبانی از كليه امكانات مخابراتی كنونی و حتی ارايه خدمات جديد، با هزينه‌ی بسيار پايين و سهولت اجرايی بالا

امکانات ویپ (VoIP)

برخی امکانات این سیستم جدید به شرح زیر می‌باشد:

۱. امکان ارائه شماره تلفن های داخلی به تعداد بالا

با توجه به ظرفیت سیستم تلفنی که راه اندازی شده است، می توانید تعداد مختلف داخلی ها را داشته باشید.

۲. امکان دریافت پیام صوتی (Voicemail)

با استفاده از این سرویس، در صورت عدم امکان پاسخگویی کاربر، می توان برای او پیام گذاشت. کاربر در زمان دلخواه قادر به شنیدن این پیام بوده و امکان ارسال پیام به ایمیل وی نیز امکان پذیر خواهد بود.

۳. ضبط مکالمات

این امکان وجود دارد که تمامی مکالماتی که در بستر ویپ در سیستم شما صورت می‌گیرد، ضبط شده و در سیستم شما ذخیره گردند.

۴. تلفن های نرم افزاری (SoftPhone)

با نصب تلفن‌های نرم افزاری امکان دسترسی به داخلی‌های کاربران از طریق کامپیوتر فراهم می‌باشد. با استفاده از این ویژگی کاربرانی که خارج از محیط سازمان هستند، امکان ارتباط با سازمان را همچنان خواهند داشت. همچنین این امکان وجود دارد که از لپ تاپ یا موبایل به عنوان وسیله ارتباطی استفاده کرد.

۵. فکس یا Fax to Email

با استفاده از این ویژگی، قابلیت ارسال فکس های دریافتی به ایمیل وجود خواهد داشت. بدین صورت خدمت بزرگی به محیط زیست و صرفه جویی در مصرف کاغذ خواهد شد. از طرف دیگر ذخیره شدن اسنادی از این قبیل در ایمیل، دسترس پذیری آن ها را بالا می برد.

۶. VoiceMail to Fax

همانطور که قبلا نیز اشاره شده، این امکان نیز یکی دیگر از قابلیت هایی است که تکنولوژی VoIP در اختیار می گذارد که البته ملزم به وجود امکانات شبکه ای جهت فرستادن پیام های صوتی به ایمیل می باشد.

۷. Interactive Voice Response

این ویژگی (IVR) با تماس کاربران منوی صوتی را فراهم می کند تا برای اتصال به بخش مورد نظر شماره همان بخش را طبق پیامی که پخش می شود وارد کند. برای مثال در هنگام تماس با سازمانی که دارای بخش هایی از قبیل فروش، پشتیبانی، مالی و… است، ابتدا پیامی برای مخاطب پخش می شود که برای ارتباط با هر بخش شماره ای اعلام می‌شود. سپس کاربر با انتخاب شماره‌ها به بخش مورد نظرش هدایت می شود.

۸. صف انتظار

با استفاده از این ویژگی، در صورت اشغال بودن خط شما، تماس های مخاطبان شما از دست نرفته بلکه در صف قرار داده می شوند تا به هنگام آزاد شدن شماره شما، تماس برقرار شود.

۹. تنظیم ساعات اداری

این ویژگی هم یکی از موارد کاربردی در پیاده سازی سیستم های تلفنی سازمان ها به شمار میرود که در سیستم های مبتنی بر VoIP به راحتی قابل انجام خواهد بود.

۱۰. گزارش گیری

این امکان وجود دارد که تمام تماس های کاربران به صورت گزارش در این سیستم ذخیره شود که در نظارت بر تماس ها و ارائه گزارش هایی که بیانگر نحوه پاسخگویی و تعداد تماس هاست، مفید می باشد.

 محدودیت‌های ویپ (VoIP)

تکنولوژی VoIP دارای محدوديت های مختص به خود است كه در ادامه به برخی از آن ها اشاره می گردد. مهمترين مسئله در ارتباط کيفيت صدا است. در دنيای واقعی شرايط به گونه‌ای‌ است که تضمین کیفیت بالای تماس ها، کاری سخت و نیازمند درست کار کردن عوامل مختلف است.

همانطور که پیشتر اشاره شد، تکنولوژی ویپ، ‌صوت را به داده ديجيتال تبديل و پس از قرار دادن در بسته های اطلاعاتی آن ها را از طريق شبکه IP، ارسال می نمايد. همانند ساير نوع‌های داده، بسته‌ های اطلاعاتی ممكن است با همان اولويتی كه ارسال شده اند به مقصد نرسند. سيستم دريافت كننده قادر به بازسازی مجدد بسته های اطلاعاتی صرف نظر از اولويت دريافت آن ها می باشد. ماهيت تبديل صوت به صورت بلادرنگ است و اين بدان معنی است كه در صورتی كه بسته های اطلاعاتی با اولويت ارسال در مقصد دريافت نشوند،‌ در زمان بازسازی مجدد داده (تبديل داده ديجيتال به صوت) سكوت را شاهد خواهيم بود؛ برای غلبه بر این مشکل تمهیداتی از قبیل استفاده از پروتکل‌ های RTCP ارائه شده است که مسایلی از این دست پیش نخواهد آمد. فشرده سازی و برگرداندن داده به حالت اوليه، سربار پردازشی مختص به خود را خواهد داشت. علاوه بر اين، فشرده سازی افت كيفيت صدا را به دنبال خواهد داشت.

سيستم‌ های مبتنی بر VoIP، در صورت قطع جريان برق آسیپ پذیر خواهند بود؛ البته برای این مشکل نیز تمهیداتی اندیشیده شده است که یکی از ساده ترین های آن استفاده از UPS در مواقع قطع برق است تا امکان برقراری تماس همچنان وجود داشته باشد. اما در سیستم‌ های پیشین و سنتی در صورت قطع جريان برق امكان استفاده از تلفن‌ های قديمی وجود خواهد داشت چراكه شركت‌های مخابراتی، الكتريسيته را بر روی خطوط تلفن ارسال می‌نمايند. بدين ترتيب، حتی در صورت قطع جريان برق، تلفن معمولاً فعال و قابل استفاده خواهد بود چراكه برق تلفن از يك منبع ديگر تامين می‌گردد.

در انتها نمونه‌ هایی از ساختار سیستم‌ های مبتنی بر ویپ برای سازمان کوچک و ساختار VoIP برای سازمان بزرگتر آورده شده است.

سوییچ و هاب در دوربین های مداربسته

 بررسی تخصصی سوییچ و هاب در دوربین های مداربسته

امروزه دوربینهای مداربسته از مهمترین تجهیزات در حوزه امنیت و حفاظت اماکن شمرده می شوند و اطلاع از الزامات سوییچ و هاب در دوربین مداربسته که برای نصب و راه اندازی در سیستم های شبکه ای به کار میرود.
ما در این مقاله به بررسی هاب و سوییچ در نگاه به کارگیری این تجهیزات در دوربینهای مداربسته می پردازیم و در پایان شما قادر به انتخاب دوربین مداربسته و تجهیزت شبکه هاب و سوییچ متناسب با درخواست و نیاز خود می باشید.

در این مقاله در مورد هاب و سوییچ چه میخوانیم؟

شباهت و تفاوتهای هاب و سوییچ

مزایا و مهایب هر کدام و ویژگی های بارز هر کدام

برقراری ارتباط و تجهیزات شبکه

همانطور که می دانید برای برقراری ارتباط بین دستگاهها و تجهیزات مختلف باید شبکه داخلی و یا خارجی بین آنها ایجاد شود و این شبکه از طریق تجهیزاتی همچون کابل سوکت هاب و سوییچ و روتر و… ایجاد شود.کیفیت ارتباط به فاکتورهایی همچون تجهیزات فاصله نویز و موانع موجود و… بستگی دارد با ما همراه باشید تا بررسی تخصصی را آغاز کنیم.

هاب چیست؟

هاب تجهیزی که برای اتصال دستگاه های یک شبکه به هم مورد استفاده قرار می گیرد. هاب در لایه فیزیکی (لایه ۱، از مدل OSI) عمل می کند.

هاب چگونه عمل می کند؟

هاب ها اطلاعات و دیتا را به طور یکسان به تمامی نود های موجود در شبکه ارسال می کنند و به همین دلیل از لحاظ امنیتی گزینه مناسبی نمی باشند اما برای برقراری ارتباط بین نودهایی که امنیت اطلاعات از اهمیت ویژه ای برخوردار نیست گزینه مورد استفاده ای هستند.

سوئیچ چیست؟

سوئیچ ها، بخش مهمی از شبکه های LAN هستند. در حالی که شبکه های محلی کوچک تنها از یک سوئیچ استفاده می کنند، برای شبکه های بزرگتر برای مدیریت بهتر می توان از چندین سوئیچ استفاده کرد.

سوئیچ ها که در لایه پیوند داده کار میکنند اجازه می دهند تا دستگاه هایی که به پورت ها متصل هستند بدون هیچ گونه تداخل در ارتباط با ایجاد حوزه های ارتباط جداگانه برای هر یک از پورت ها ارتباط برقرار کنند.

با استفاده از سوئیچ پس از آنکه اولین بسته ارسال شد، سوئیچ جدولی را تشکیل می‌دهد که ابزارهای متصل در شبکه را با استفاده از جدول مک آدرس به یکدیگر متصل می‌کند و این یکی از مزایای سوییچ برای مدیریت ایمن و ارسال دیتا به همان نود مورد نظر بر اساس مک آدرس می باشد.

تفاوت بین سوئیچ و هاب چیست؟

هاب ها برای شبکه های کوچک مناسب هستند در حالی که، سوئیچ ها برای شبکه های بزرگ ترافیک سنگین تر مناسب ترند.

از لحاظ امنیتی و ارسال پکتهای دیتا برای همان مقصد موردنظر مورد بسیار مهمی می باشد که در سوییچ به درجه اطمینان بسیار بالایی این کار انجام می شود و در هاب این قابلیت مورد استفاده نمیباشد.

مزایای سوئیچ

در زمان ایجاد شبکه‌های کامپیوتری، هاب به علت داشتن قیمت پایین‌تر پیشنهاد می‌شود، اما بهره‌گیری از هاب باعث ایجاد سربار زیاد در شبکه می‌شود که این مشکل با سوئیچ حل می‌شود، چراکه سوئیچ با در اختیار داشتن آدرس هر رایانه در شبکه، بسته‌های موجود را به رایانه‌ی یا هر ابزار مبتنی بر شبکه‌ای ارسال میکند.

انواع مختلف سوئیچ در شبکه

سوئیچ‌های LAN به عنوان شبکه‌های محلی یا سوئیچ اترنت نیز شناخته شده هستند. این سوئیچ ها برای اتصال نقاط مختلف در شبکه های داخلی استفاده می‌شوند.

PoE Switch

سوئیچ‌های POE در واقع سوئیچ‌هایی که برای مدیریت و کنترل و برقراری ارتباط بین دوربین های مداربسته هستند و مزیت آن ساده سازی و افزایش دسترسی به شبکه را فراهم میکند.

انواع لامپ ها در یک سیستم روشنایی

انواع مختلف لامپ ها شامل موارد زیر است:

  • لامپ های رشته ای
  • لامپ های فلورسنت فشرده
  • لامپ هالوژن
  • لامپ ال ای دی
  • لامپ مهتابی
  • لامپ نئون
  • لامپ های تخلیه با شدت بالا
  • لامپ سدیم با فشار کم
نمودار انواع لامپ های الکتریکی برای سیستم روشنایی ساختمان

لامپ های رشته ای

لامپ های رشته ای لامپ هایی استاندارد هستند که بسیاری از مردم کاملا با آن آشنا می باشند. این لامپ ها در طیف گسترده ای از اندازه و ولتاژهای متفاوت در دسترس اند. هنگام عبور برق از رشته تنگستن داخل لامپ، نور و گرما تولید می شود.رشته ی این لامپ داخل محفظه ای شامل مخلوطی از نیتروژن یا خلا قرار دارد. در حال حاضر لامپ های LED  ،فلورسنت و… براساس فن آوری های جدید جایگزین این نوع لامپ ها شده اند.

لامپ ها ی رشته ای در سیستم روشنایی

انواع لامپ ها ی رشته ای

طرز کار لامپ های رشته ای به این صورت است که هنگام روشن شدن، جریان ناگهانی، انرژی و گرما وارد فضایی نازک و باعث گرم شدن رشته (فلامنت) و در نتیجه منجر به تولید روشنایی از لامپ می شود. مشکل لامپ های رشته ای  این است که تنها ۱۰ % تا ۲۵ % ازانرژی منجر به تولید نور می شود و مابقی آن به صورت گرما تلف می شود. لامپ های رشته ای می توانند در بازه ی۷۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت روشنایی را تامین کنند و همچنین می توان از آن ها توسط یک دیمر نیز استفاده نمود. این لامپ ها گرمای ثابتی را تولید می کنند که این امر  آن ها را برای استفاده ی خانگی مناسب کرده است. بازده روشنایی لامپ های رشته ای حدود ۱۵ لومن در هر وات است.

انواع لامپ های کم مصرف در یک سیستم روشنایی

انواع لامپ های کم مصرف

لامپ های فلورسنت فشرده ( کامپکت کم مصرف )

لامپ های فلورسنت فشرده که به  لامپ های کم مصرف معروف هستند نوعی از لامپ های مدرن کم مصرف هستند که مانند فلورسنت ها کار می کنند و جایگزین مناسبی برای لامپ های رشته ای به شمار می روند. به طور کلی لامپ کم مصرف در مقایسه با سایر لامپ ها با استفاده از توانی کمتر، نوری به همان میزان ایجاد می کند و از طول عمر بیشتری برخوردار است.

بهبود کیفیت نور، تنوع محصول بیشتر، هزینه کمترو ارتقا در سازمان های انرژی آب و برق ، لامپ های کم مصرف را از سایر لامپ های دیگر متمایز کرده است و به دلیل استفاده ی تنها یک سوم تا یک چهارم از انرژی برق بسیار محبوب است. این کارایی بالا به این معنا است که اتلاف برق به صورت گرما بسیار کمتر می باشد. لامپ های کم مصرف از دو یا سه حلقه لوله تشکیل شده اند. این لامپ ها توسط دیمر قابل استفاده نیستند و معمولا تا ۱۰۰۰۰ ساعت روشنایی را تامین می کنند. بهره ی نوری یک لامپ فلورسنت فشرده حدود ۶۰ لومن در هر وات است.

يک نمونه از لامپ هالوژن

لامپ هالوژن

لامپ های هالوژن در سیستم روشنایی

لامپ های هالوژن متشکل از یک رشته تنگستن می باشند که توسط لایه ای فشرده و نازک پوشیده شده و با گاز بی اثر و مقداری از هالوژن (برم یا ید) پر شده است. لامپ های هالوژن با وجود کوچکتر بودن از لامپ های معمولی  از طول عمر و روشنایی زیادی برخوردار است ولی در مقایسه با لامپ های فلورسنت و لامپ های LED تقریبا سه برابر انرژی مصرف می کنند. بهره ی نوری لامپ های هالوژن حدود ۲۵ لومن در هر وات است. این نوع از لامپ ها در مکان هایی که نیاز به فوکوس نور دقیق است استفاده می شوند.

انواع لامپ ها ی تخلیه با فشار بالا

لامپ های تخلیه باشدت بالا

لامپ های تخلیه با شدت بالا

لامپ های متال هالید، بخار جیوه ،سدیم با فشار بالا همگی نوعی از لامپ های تخلیه با شدت بالا هستند. این لامپ ها از لوله های شیشه ای که شامل الکترود های تنگستن همراه قوس های الکتریکی هستند طراحی شده است. لامپ های تخلیه در مقایسه با لامپ های رشته ای و فلورسنت نور بیشتری تولید می کنند. این لامپ ها در مکان هایی با سطوح بالایی از نور مثل سالن های ورزشی ،مناطق بزرگ عمومی،جاده ها و .. استفاده می شوند.

انواع لامپ ها ی متال هالید

لامپ های متال هالید

لامپ های متال هالید

لامپ های متال هالید شامل یک لوله ی تخلیه یا لوله ای قوس دار در داخل چراغ هستند. این لوله ها می توانند ساخته شده از سرامیک ، کوارتز یا جیوه باشند. لامپ های متال هالید بسیار کارآمد بوده و نسبت به اندازه ی خود نور زیادی تولید می کنند. لامپ های متال هالید معمولا در سالن ها، چراغ های ترافیک  و سیستم های روشنایی فضای باز برای مقاصد تجاری استفاده می شوند.

شما تيک لامپ بخارجيوه

لامپ بخار جیوه

لامپ بخار جیوه

لامپ های بخار جیوه از لحاظ تجاری اولین لامپ های تخلیه با شدت بالا می باشد که قابل استفاده برای طیف گسترده ای از برنامه های کاربردی نور پردازی در دسترس است. لامپ های بخار جیوه لامپ های تخلیه ی گازی هستند که با استفاده از یک قوس الکتریکی از طریق بخار جیوه، نور را تولید می کنند.  

لوله قوس به طور کلی از یک لوله کوارتز که از هر دو انتها در داخل و به یک حباب شیشه ای بزرگتر متصل شده تشکیل شده است این حباب بیرونی ،حباب داخلی را در برابر عوامل جوی و محیطی حفظ می کند. مزیت لامپ های بخار جیوه تولید نور سفید روشن با طول عمر نسبتا  طولانی می باشد.بهره ی نوری این لامپ ۶۵ لومن بر وات است.

لامپ سدیم با فشار بالا

این لامپ ها نوع بهبود یافته ی لامپ های سدیم با فشار پایین هستند که نسبت به آن ها دارای بهره وری بهتر، اندازه ی کوچکتر و رنگ  قابل قبول تری هستند.لامپ های سدیم با فشار بالا که از آن ها با نام HPS یاد می شود از یک لوله قوس باریک که توسط یک قاب پوشانیده شده تشکیل شده است. در داخل لوله قوس معمولا از سدیم ، جیوه و زنون استفاده می شود و جنس آن از سرامیک اکسید آلمینیوم می باشد که در برابر اثرات مخرب مواد قلیایی مانند سدیم مقاوم است.

لامپ ها ی ال ای دی در سیستم روشنایی

لامپ LED

لامپ های ال ای دی

لامپ ال ای دی فن آوری ای جدید با راندمان بالاست که به سرعت در حال تحول بوده و برای انواع برنامه های کاربردی نورپردازی مسکونی استفاده می شوند. لامپ ال ای دی نور را از طریق حرکت الکترون ها در یک نیمه هادی منتشر می کنند. آن ها فاقد رشته هستند و از قدرت کمتر و طول عمر بیشتری برخوردارند و نیز طیف رنگی متفاوتی بدون استفاده از فیلتر های رنگی ایجاد می کنند.

لامپ های LED در مقایسه با لامپ های رشته ای نور بیشتری تولید می کنند و مصرف انرژی پایین تری دارند همچنین LED  های سفید نسبت به لامپ های کم مصرف ۳۰درصد کارآمد تر هستند. هزینه ی اولیه ی لامپ های LED به طور کلی بالا است و از آن در ساخت پروژه های الکترونیکی، مصارف خانگی، چراغ های تزیینی و…استفاده می شود. در انواع پیشرفته های این نوع لامپ های در سال های اخیر از پنل ال ای دی رونمایی شده است که از نظر طراحی و کاربرد منحصربه فرد می باشند.

لامپ های ال ای دی از نظر تکنولوژی ساخت به سه دسته ی مختلف تقسیم بندی می شوند که شامل:

  • لامپ دیپ ( لامپ DIP )
  • لامپ اس ام دی ( لامپ SMD )
  • لامپ سی او بی ( لامپ COB )
نمونه ای از لامپ ال ایدی نوع DIP

لامپ ال ای دی با تکنولوژی ساخت DIP

لامپ دیپ ( لامپ DIP )

در اوایل دهه ی ۱۹۶۰ از تکنولوژی ساخت لامپ ال ای دی دیپ استفاده شد و به لامپ ال ای دی قدیمی یا معمولی نیز شهرت یافت. با پیشرفت تکنولوژی ساخت لامپ های سیستم روشنایی در اوایل قرن ۲۱ و به دلیل تک رنگ بودن و بهره نوری پایین ، استفاده از این نوع لامپ ها محدود شد .

امروزه لامپ های دیپ در موارد خاصی از جمله در چراغ های راهنمایی و رانندگی ، بیلبورد های شهری و در نمایشگر هایی با امکان رویت در دور دست کاربرد دارند.

لامپ SMD

لامپ اس ام دی برای سیستم روشنایی ساختمان

لامپ اس ام دی ( لامپ SMD )

بازدهی و طول عمر بالای لامپ LED با تکنولوژی SMD محقق شد و مخفف Surface Mount Diode می باشد. لامپ اس ام دی بسیار کارآمد و انعطاف پذیر است و تنوع رنگ ، وضوح بالا ، حجم بسیار کم ، زاویه ی دید بیشتر و صرفه جویی در انرژی از ویژگی های این نوع از لامپ ال ای دی است.

جدیدترین تکنولوژی در ساخت لامپ اس ام دیبا قرار دادن تعداد بیشتری از تراشه ها به شکل مستطیل با عنوان SMD 3014 معرفی شده است که لومن بر وات بالایی دارد و در سیستم روشنایی ساختمان های مدرن به خصوص در نورپردازی نما استفاده می شود.

لامپ سقفی تو کار هالوژنی برای ساختمان

لامپ سی او بی در سیستم روشنایی

لامپ سی او بی ( لامپ COB )

جدیدترین پیشرفت در سیستم روشنایی ال ای دی را می توان به لامپ سی او بی ( Chip On Board )  نسبت داد که یک گام رو به جلو برای استفاده بیشتر از انرژی است. تراشه قدرتمند لامپ سی او بی ( معمولا بیشتر از ۹ عدد دیود ) برخلاف نوع لامپ اس ام دی فقط یک پایه ورودی برق دارد. مقدار زیاد تولید لومن در مصرف انرژی کم ( ۸۰ لومن بر وات ) باعث استفاده از لامپ سی او بی در گوشی های  هوشمند و دوربین ها شده است.

این منابع تولید نور کوچک با طول عمر بالا ، خورشید قابل کنترل نام گرفته اند. از چالش های مهم این نوع تکنولوژی ، می توان به تک رنگ بودن ، انتقال دما و مدیریت حرارتی لامپ COB اشاره نمود. امروزه با پیشرفت تکنولوژی لامپ های ال ای دی این چالش های لامپ سی او بی نیز حل شده اند و با لامپ MCOB به بازار عرضه گردیدند که با استفاده از خمیر سیلیکون و سینک گرماگیر مشکل انتقال دما لامپ COB نیز برطرف شده است.

انواع لامپ ها ی فلورسنت مهتابی

لامپ های مهتابی در سایزهای مختلف

روشنایی با لامپ های فلورسنت مهتابی برای سیستم روشنایی

هنگامی که صحبت از لامپ های فلورسنت مهتابی می شود ممکن است شما تصوری از لامپ هایی با صدای وزوز و نوری سوسو که در سوپر مارکت ها یا دفاتر قدیمی استفاده می شدند پیدا کنید. اما زمان تغییر کرده است و تصور شما اشتباه است.این نوع از لامپ ها از نظر بالاست الکترونیکی بهترین هستند و نورشان  دور از آنچه  که ما در مورد لامپ های فلورسنت فکر می کنیم است.

لامپ های مهتابی لوله های تخلیه ی گاز هستند که با استفاده از فلورسانس تولید انرژی و روشنایی می کند. روشنایی  قابل مشاهده از یک لوله فلورسنت در حدود ۴۵ تا۱۰۰ لومن در هر وات است.

در مقایسه با لامپ های رشته ای ، لامپ های مهتابی از قدرتی کمتر برای تولید به همان میزان نور استفاده می کنند و معمولا پیچیده تر و گران تر از لامپ های رشته ای هستند.لازم به ذکر است که این لامپ ها توسط دیمر قابل استفاده نیستند.

لامپ ها ی نئون براي روشنایی تزیینی

لامپ های نئون

لامپ های نئون در سیستم روشنایی

لامپ های نئون لامپ های شامل گاز در فشار پایین هستند. لامپ های روشنایی استاندارد با مخلوط گاز آرگون و یا نئون پر شده اند و لامپ هایی با روشنایی بالا با گاز نئون خالص پر می شوند. 

هنگام اعمال ولتاژ، گاز یونیزه اجازه ی عبور یک جریان بسیار کوچک از یک الکترود به الکترودی دیگر را می دهد. استفاده از گاز یونیزه عاملی برای بهره برداری از لامپ در ولتاژی پایین تر می باشد که این ولتاژ می تواند در رنج ۱۰ تا ۲۰ ولت بسته به لامپ مورد استفاده متغیر باشد.

انواع لامپ ها ی سديم با فشار کم

لامپ های سدیم با فشار کم

لامپ سدیم با فشار کم

لامپ کم فشار سدیم اولین لامپ های سدیمی هستند که حداکثر بهره وری را نسبت به سیستم های روشنایی دیگر دارد. عملکرد این لامپ ها بسیار شبیه به لامپ های فلورسنت است و معمولا در مکان هایی مانند جاده ها ،فضای باز ، پارکینگ ها و… که رنگ لامپ اهمیتی ندارد استفاده می شوند.

انواع اتصالات لامپ های سیستم روشنایی(کلاه ها و پایه ها)

بخشی از لامپ های روشنایی که به برق متصل می شود به عنوان کلاه (cap ) و پایه (base  )  شناخته می شود که بخش فیزیکی لامپ را تشکیل می دهد. انواع گسترده ای از کلاه ها و پایه ها به منظور کاربرد مختلف برای لامپ های گوناگون موجود می باشد که محبوب ترین آن ها در اینجا ذکر می شود.

کلاه نيزه ای از پايه های لامپ های روشنایی

کلاه نیزه ای لامپ های روشنایی

کلاه نیزه ای (Bayonet cap )

این کلاه در اغلب لامپ های معمولی استفاده می شود. قطر آن ۲۲ میلی مترو با دوجای اتصال است. نمونه ی دیگری از این کلاه ها کوچکتر و با قطر ۱۵ میلی متر و با عنوان SBC در بازار عرضه می شود که اکثرا برای لامپ های هالوژن قابل استفاده هستند.

پايه های پيچی اديسون

پایه های پیچی ادیسون

کلاه پیچ و مهره ای ( Edison Screw Cap)

نام این نوع از کلاه ها از مخترع  پیشگام خود ، توماس ادیسون برگرفنه شده است و به اختصار ES نام برده می شود. این نوع از اتصالات در سراسر جهان  به طور گسترده استفاده می شوند. محبوب ترین نوع آن ۲۷  E با قطر ۲۷ میلی متر است.

نوع دیگری از آن SES است که اغلب برای اتصالات کوچکتر تزیینی و یا لوستر استفاده می شود. CES که در ایالات متحده و اروپا کاربرد فراوانی دارد برای اتصالات لامپ های شمعی مورد استفاده قرار می گیرد.

پايه کپسولی هالوژن

پایه های کپسول هالوژن

پایه کپسول هالوژن

لامپ کپسول هالوژن مینیاتور به طور کلی در اندازه های میلی متری طراحی شده اند.به عنوان مثال G4 دارای پین هایی با فاصله ۴ میلی متر  و G9 با فاصله ۹ میلی متر از یکدیگر است.نوع G4  و GY6.35  در ولتاژهای پایین به کار برده می شوند در حالی که G9 در ولتاژ های ۲۴۰ ولت مورد استفاده قرار می گیرند.

پايه کپسول خطی لامپ های هالوژن

پایه های خطی هالوژن

پایه کپسول خطی لامپ های هالوژن

این کپسول عموما برای لامپ های نور افکن مورد استفاده قرار می گیرد. در اینجا R7s دارای پایه هایی با فاصله ی۷ میلی متر است.

انواع پايه های لامپ ها ی هالوژن

پایه لامپ های هالوژن

پایه لامپ های هالوژن و چراغ نور افکن

برای لامپ های هالوژن در سیستم روشنایی به انواع مدلهای  GU4 , GU5.3 , GU10 ,GZ10 می توان اشاره نمود .

انواع پايه های لامپ ها ی مهتابی

انواع پایه های لامپ مهتابی

پایه لوله های لامپ مهتابی

در لامپ های روشنایی مهتابی در هر دو انتهای لوله دو پین اتصال وجود دارد. اندازه ی فاصله ی پایه ها در مدل  T8 (استاندارد) ۲۵ میلی متر است و اندازه ی T12 که بزرگتر است ۳۸ میلی متر است و هردو مدل از اتصال نوع G13 استفاده می کنند.

مدل کوچکتر نیز T5  است که ۱۶ میلی متری است و از اتصال نوع G5  استفاده می کند.

لامپ ها ی روشنايی با پايه نواری

پایه نواری لامپ مدل های S14s و S14d

لامپ های سیستم روشنایی با پایه نواری

دو نوع اتصال برای این نوع مطرح است. یک نوع  S14s که هردو اتصالات در نزدیکی انتهای لامپ است  و دیگری S14d که نسخه مرکزی نیز نامیده می شود و هردو اتصالات هرکدام با یک اتصال مجزاعمل می کنند.

لامپ ها ی روشنايی با پايه نواری در انتها

پایه نواری مدل S15s

در انواع لامپ های معروف به لامپ تصویر که پایه های نواری در انتهای آنها نصب می شود از اتصالات با قطر ۱۵ میلیمتر استفاده می شود که مدل S15s  نامگذاری شده است.

تابلو برق صنعتی چیست؟

تابلوی برق در حقیقت یک محفظه می باشد که تجهیزات الکتریکی را در بر می گیرد و البته تابلو ها می توانند در بر گیرنده تجهیزات پنیوماتیک نیز باشند مانند شیر های برقی ، کمپرسور و ….

به طور کلی لازم به ذکر است که جهت فراگیری فنون مربوط به تابلوهای برق نیاز به فراگیری چندین آیتم اصلی می باشد که در ذیل به اختصار عنوان می کنم :

.۱     اصول کلی و استانداردهای مربوط به تابلو های برق و محفظه های الکتریکی مانند درجه حفاظتی IP و درجه بندی جداسازی محفظه ها Segregationو مقابله با عوامل جوی و …
.۲     اصول تخصصی در مورد تابلو های برق ، مقادیر نامی مانند ولتاژ و جریان نامی و ..
.۳     آشنایی با تجهیزات الکتریکی و عملکرد آنها و نحوه انتخاب صحیح آنها
.۴     آشنایی با تاسیسات الکتریکی وآُشنا با محاسبات مربوطه
.۵     آشنایی با دروسی مانند رله و حفاظت سیستم ها – طرح پست الکتریکی و …
.۶     آشنایی با طراحی مدارات فرمان و کنترل و لاجیک

جهت فراگیری هر یک از فنون یاد شده لازم است به صورت جداگانه اقدام به فراگیری نمود. البته وقتی تنها در مورد تابلو های برق صحبت به میان می آید آیتم های یک و دو فوق الذکر بسیار پررنگ تر می باشند.

البته در حرفه تابلو سازی علوم مهم دیگری نیز نقش دارد که از نام بردن کلیه آنها صرف نظر می کنم مانند علم ارگونومی و …..

به صورت کلی در مورد تابلو های برق اصول کلی و استاندارد و همچنین تعاریف کلی وجود دارد و بسیار حائز اهمیت است مثلا نوع تابلو از نظر ساختمان آنها به عنوان مثال تابلوهای ایستاده – دیواری – میزی – رک و … و هر یک از آنها ساختمان منحصر به فردی دارند و کاربرد آنها نیز متفاوت است.

همین جا لازم است به این نکته اشاره کنم که تشریح کلیه مسائل مربوط به تابلو های برق در این وبلاگ غیر عملی است ولی با توجه به تقاضای بسیار دوستانم در پست های بعدی مطالبی را به اختصار بیان خواهم کرد و دوستان علاقه مند با توجه به راهنمایی های من می توانند در این زمینه تحقیق کنند واطلاعات لازم را بدست آورند و البته می توانند سوالات تخصصی خود را در کامنت ها عنوان کنند و من نیز در صورت امکان راهنمایی خواهم کرد. در این راستا قصد دارم نرم افزار ها و جزوات و لینک های مربوطه را نیز معرفی نمایم.
تابلوهای برق:

تابلو برق 1

انواع تابلوها : تابلوی ایستاده قابل دسترسی از جلو- سلولی-تمام بسته دیواری که خود این تابلو ها می توانند اصلی- نیمه اصلی و فرعی باشند.

تابلو برق 2

تابلوی اصلی: در پست برق و بطرف فشار ضعیف ترانس متصل است.

تابلو برق 3

تابلوی نیمه اصلی :اینگونه تابلو ها ی برق بلوک ساختمانی یا قسمت مستقلی از مجموعه را توزیع و ازتابلوی اصلی تغذیه می شود.

تابلو برق 4

تابلوی فرعی: برای توزیع و کنترل سیستم برق خاصی مانند موتور خانه- روشنایی و غیره به کار می رود و از تابلوی اصلی تغذیه می شود.

تابلو برق 5

معمولا تابلو های موتور خانه از نوع ایستاده و بقیه تابلوها از نوع توکار تمام بسته می باشد (در این ساختمان تماما” به این شکل می باشد)در این ساختمان لیستی تهیه شده که شامل قطعات مکانیکی و الکتریکی داخلی تابلو می باشد. این لیست شامل ضخامت ورق – فریم تابلو – روبند- نوع رنگ کاری – جانقشه ای- یرق آلات- نوع تابلو(یک درب- دو درب – نرمال – اضطراری) اسم شرکت سازنده تابلو – اسم تابلو – چراغ سیگنال (رنگ – تعداد- وات – نوع لامپ – فیوز ) مشخصات فیوزهای داخل تابلو بعلاوه پایه فیوز – کلید مینیاتوری (تکفاز – سه فاز- ولتاژ قابل تحمل )رله- کنتاکتور –کلید گردان (با مشخصات کامل ) مشخصات ترمینال – مشخصات شین فاز – نول- مقره های پشت شین – نوع سیم کشی داخلی تابلو- نوع سیم کشی خط به تابلو – طریقه انتقال سیم در تابلو(ترانکینگ-استفاده از کمربند) استفاده از سیم یک تکه در تابلو – شماره گذاری خطوط روی ترمینال –استفاده از کابلشو . تمام این عناوین با مشخصات کامل می باشد .وجود این مشخصات باعث عمر بیشتر تابلو- خطر کمتر و تعویض آسانتر می شود.

• وجود سیم ارت در تابلوی برق ضروری و با رنگ سبز می باشد .

• خطوط R -S – T به تر تیب با رنگ زرد- قرمز- آبی – سیم نول با رنگ سیاه می باشد.

• بعضی از تابلو ها روی درب تابلو ها یک سری کلید (START- STOP) ، یا یک کلید گردان که برای روشن و خاموش کردن روشنایی و یا موتور به کار می رود ، وجود دارد.

• برای تابلو ها دو نوع نقشه می کشند ۱ – رایزر دیاگرام که مکان تابلو در آن قید شده است .۲- نقشه داخل تابلو (که خطوط – فیوز و کلیدها در آن کشیده شده است).

• نکات مر بوط به رعایت مسائل ایمنی بر اساس نشریه سازمان برنامه و بودجه و یا ۱۱۰می باشد.

• شین ها با رنگ نسوز رنگ آمیزی می شود.

• کلید ورودی باید خودکار باشد. در مواردیکه از کلید و فیوز جداگانه استفاده شود کلید باید قبل از فیوز نصب شود . بطوریکه با خاموش کردن کلید , فیوز نیز قطع شود. کلید اصلی حتی الامکان گردان باشد و از فیوز فشنگی استفاده شود.

• سیم کشی داخلی تابلو با سیم مسی تک لا با عایق حداقل ۱۰۰۰ولت با مقطع مناسب انجام شود.

• رتفاع بالاترین دسته کلید تابلو ۱۷۵ سانتیمتر بیشتر نباشد و همچنین قسمت میانی از سطح زمین ۱۶۰ سانتیمتر باشد.

• استفاده از سیم ۱٫۵ برای روشنایی با کلید مینیاتوری۱۰ آمپر و سیم ۲٫۵ برای پریز با کلید مینیاتوری ۱۶ آمپر می باشد.

• محاسبه کابل از طریق سطع مقطع که در بخش سوم گفته شد, انجام می گیرد.

اجزاء تشکیل دهنده هر تابلو:

 تجهیزات الکتریکی:

لوازم الکتریکی که در تابلو استفاده می شود . عبارتست از کلیه عنا صری که در مدار الکتریکی قرار می گیرند . ( به غیر از قسمت ارتباطات)

  • کنتاکتور : عامل قطع و وصل مدار فرمان از راه دور

تابلو برق 6

  • بی متال : جهت فرمان قطع در اثر عبور جریان زیاد

تابلو برق 7

  • انواع رله ها : جهت ارسال فرمان قطع یا وصل در اثر عوامل مختلف و خطاهای گوناگون ( از قبیل رلۀ کنترل فاز ، رلۀ کنترل بار ، رلۀ زمانی یا تایمر و غیر…)

تابلو برق 8

  • انواع کلیدها : جهت قطع و وصل مدار ( از قبیل کلیدهای سلکتوری ، غلتکی ، بوش باتون ، میکروسوئیچ ، فلوتر سوئیچ و غیره … )

تابلو برق 9

  • تجهیزات اندازه گیری : جهت محاسبۀ پارامترهای متغییر ( نظیر آمپرمتر ، ولتمتر ، واتمتر ، فرکانس متر ، کسینوس فی مترمتر)

تابلو برق 10

  • ترانس جریان یا سی تی و ولتاژ یا پی تی : جهت کاهش یا افزایش جریان یا ولتاژ

تابلو برق 11

  • بدنه : قسمت فلزی که تجهیزات را محصور می کند.

تابلو برق 12

  • ارتباطات : ارتباط تجهیزات توسط هادی ها برقرار می‌شود . ( مثل سیم ، شینه ، کابلشو و غیره …)

تابلو برق 13

کلیۀ فعالیت قسمت های وایرینگ و شینه کشی جزء این دسته محسوب می شوند که به دو گروه ارتباطات انعطاف ناپذیر ( شینه ها ) و ارتباطات انعطاف پذیر ( سیم و کابل ) تقسیم می شوند.

مراحل ساخت تابلوی برق در کارخانه:

شرایط فنی:

استانداردها و مراجع

مندرجات نشریه ۱۱۰ سازمان برنامه و بودجه به عنوان مرجع حقوقی پایه؛ استانداردهای موجود درموسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور در مورد تاسیسات و تجهیزات الکتریکی جهت رعایت در تطبیق مشخصات فنی طرح با استانداردهای IEC و VDEاستانداردهای داخلی و استانداردهای بین المللی در ساخت تابلوها و تجهیزات الکتریکی ملحوظ گردیده است طراحی و تهیه نقشه های اجرائی در این مرحله و از ابتدای مذاکرات با کارفرما و ارائه پیشنهاد تا شروع کار خط تولید موارد ذیل توسط واحد فنی – مهندسی و فروش این شرکت صورت خواهد گرفت :

الف- دریافت و مطالعه اسناد و نقشه ها (در صورتیکه کارفرما فقط اکتفا به ارائه مشخصات فنی و اطلاعات کلی نماید واحد مهندسی این شرکت اقدام به طراحی و تهیه نقشه های تک خطی ن موده و جهت تائید و کنترل نهایی آن به کارفرما عودت می نماید.) تیپ آنها و همچنین تهیه نق شه های جانمایی تابلوها؛ برآورد قیمت

ب- بررسی نقشه ها و مشخصات فنی فهرست لوازم و تجهیزات بطور دقیق با توجه به  مارک و ارائه پیشنهاد.

ث- مذاکره با کارفرما و مشاور پس از عقد قرارداد و دریافت نظریات و خواسته های فنی آنها

ت- بررسی تطابق نقشه ها و اسناد ارائه شده با استانداردهای معتبر و خواسته های کارفرما و مشاوره و انجام اصلاحات (در صورت نیاز) جهت ارائه طرح مطمئن برای دستیابی  به محصول مرغوب در حداقل زمان.

تهیه نقشه های اجرائی شامل :

(CUBICLE) – نقشه ایزومتریک

(LAYOUT) – نقشه جانمائی

– نقشه مدارهای قدرت و فرمان با شماره گذاری سیم ها و ترمینال ها (WIRING DIAGRAM)

– ارائه نقشه های اجرائی بهمراه فهرست لوازم و تجهیزات به کارفرما جهت تای ید و عودت آن به کارخانه جهت استارت تولید.

– برنامه ریزی جهت قسمتهای مختلف خط تولید به پروژه های در دست انجام و یا در حال مذاکره

ساختمان عمومی تابلوها:

الف- کلیه تابلوها (اعم از دیواری و ایستاده فشار ضعیف؛ توزیع؛ فرمان) از ورق روغنی به ضخامت  ۱٫۵- ۲٫۵ میلیمتر ساخته خواهند شد

ب- اسکلت تابلوهای ایستاده فشار ضعیف از ورق فولادی و روغنی به ضخامت ۲ میلیمتر ساخته می شود.

پ- بدنه تابلوها از دو قسمت شاسی و بدنه (پوشش) که بوسیله پیچ و مهره بهم اتصال  می یابند ساخته می شود.

ت- تابلوهای چند سلولی از سلولهای مجزا ساخته شده که بوسیله پیچ و مهره به همدیگر اتصال می یابند.

ث- کلیه سلولها از قسمت جلو دارای درب مجهز به قفل و لولا و پیچ و مهره بود که در کنار درب تابلوها محل مناسب جهت نصب لاستیک تعبیه می گردد.

ج- سلولها طوری ساخته می شوند که دارای فضای کافی بوده و عمل بازرسی و تعمیرات و دسترسی به لوازم و تجهیزات و شینه ها به سهولت انجام پذیرد و ضمنا در هر زمان امکان توسعه داشته باشد.

چ- قسمت پشت سلولها بوسیله ورق روغنی به اسکلت سلول پیچ و مهره میگردد و در صورت تقاضای کارفرما درب لولا مطابق مشخصات بند (ث) نیز قابل اجرا می باشد. در دو حالت امکان دسترسی به تجهیزات و لوازم داخل تابلو به هنگام بازرسی و تعمیرات به سهولت انجام خواهد گرفت .

ح- به لحاظ جلوگیری از صدمات احتمالی قسمتهای نصب تجهیزات اصلی کنترل؛ اندازه گیری و محل ورود و خروج کابلها حتی الامکان مجزا از هم انجام می گیرد. لوازم اندازه گیری در جلو سلول و در قسمت بالای آن نصب خواهد شد؛ بطوریکه براحتی قابل رویت و استفاده باشد.

سلول مربوط به ورودی با توجه به نیاز پروژه در یک سمت و سلولهای مربوط به خروجی در سمت دیگر قرار می گیرد : محل استقرار شینه های اصلی (فازها) در بالا و قسمت عقب سلولها و شینه نول و ارت در پائین سلولها و در سرتاسر تابلوها خواهند بود.

خ- بدنه تابلوها به گونه ای ساخته می شود تا هر گونه تغییرات در تابلوها بدون نیاز به جوشکاری و نقاشی مجدد امکان پذیر باشد. (پیش بینی سوراخهای مناسب و جابجائی با پیچ و مهره)

د- در قسمت بالای تابلو قلاب مناسب جهت حمل تابلوها پیش بینی میگردد.

ر- در تابلوهای ایستاده پل کابل جهت کابلهای ورودی و خروجی پیش بینی خواهد شد.

مراحل رنگ کاری تابلو:

۱ -چربی زدایی

۲ – زنگ زدائی

۳ – فسفاته کاری

۴ – رنگ کاری

چربی زدایی:

روغن ، چربی، گریس و غبار موجود که باعث ممانعت نفوذ آب روی سطح قطعه می گردد به سه طریق زیر زدوده و تمیز می گردند:

الف) بصورت سرد با محلولهای خنثی نظیر پرکلراتیلین – تری کلراتیلین- نفت و بنزین

ب) بصورت گرم با محلولهای قلیایی نظیر هیدروکسید سدیم و کربنات سدیم

ج) بصورت الکتریکی ، کاتدی و آندی ، روش اولتراسونیک

* نکته :

طریقه شستشوی گرم با مواد قلیایی ،‌بدلیل کم هزینه بودن ، سرمایه گذاری اولیه کم و غیره در صنایع فلزی بیشتر مورد توجه بوده و امروزه در صنایع تابلو سازی متداول می باشد.

چربی گیری به روش غوطه وری:

در این روش از وان های پر شده از محلول مواد چربی گیر قلیایی ، استفاده می شود. با تعبیه یک مدار گردشی روی وان ، محلول را مداوم به هم زده ، تا علاوه بر ایجاد یکنواختی در محلول باعث تسریع عملیات چربی گیری گردد.

زمان عملیات چربی گیری :

در روش غوطه وری قطعه باید ۱۲ الی ۲۰ دقیقه در وان بماند .

زنگ زدائی :

برای زنگ زدائی قطعه از روشهای زیر استفاده می شود:

الف ) زنگ زدائی با برس سیمی:

در این روش بیشتر برای زنگ زدایی موضعی ، نقاط جوشـکاری شده و شرایط محدود تعمیرات بکار برده می شود.

ب) زنگ زدایی با سمباده:

سمباده و دیسک مکانیکی برای سطوح کوچک بکار می رود.

ج) زنگ زدایی به روش شیمیایی:

در این روش از محلولهای اسید سولفوریک ، اسید کلریدریک یا اسید فسفریک استفاده می شود ، ‌قطعه زنگ زده در این محلول قرار گرفته و زنگ زدایی می شود .

این روش، روش بسیار خوبی است لیکن کنترل خورندگی بایستی بطور دقیق انجام شود و قطعه پس از زنگ زدایی ، خیلی خوب با آب شستشو گردد ، معمولا مقداری بازدارنده به محلول اضافه می شود.

با توجه به ضخامت کم تابلوها ،‌ محلول اسید سولفوریک با غلظت ۳۰ درصد حجمی و بازدارنده ، مناسب است . در این روش اول محلول اسید فسفریک به محض اینکه از زنگ می گذرد در برخورد با آهن فعالیتش متوقف می شود و پس از آن نیز اگر فسفاته کاری مورد نظر باشد ، این لایه اسیدی باعث بهتر شدن عملیات فسفاته کاری می گردد و از نیتریت سدیم بعنوان بازدارنده قطعه ، از زنگ زدگی پس از اتمام ای مرحله استفاده می شود .

 فسفاته کاری :

سطح فلز چربی گیری و زنگ زدایی شده ، ‌با محلول نمک های اسید فسفریک و اسید نیتریک تحت شرایط بخصوص ، شروع به ایجاد کریستال ، در کلیه سطوح فلز می نماید که این کریستال ناهموار، زمینه مناسبی برای پذیرش رنگ بوجود آورده و چسبندگی رنگ را به حد خوبی می رساند.

خواص و فواید فسفاته کاری:

۱) جلوگیری از زنگ زدن فلز

۲) تقویت چسبندگی فلز

۳) سهولت کار با قطعات فسفاته شده در پرسکاری

۴) ایزوله نمودن قطعات از جریان الکتریسیته

ویژگیهای فسفاته کاری بصورت غوطه وری:

سرمایه گذاری سنگین نیاز ندارد

هزینه نگهداری و تامین انرژی کم است

فضای بسیار کمی را اشغال می کند

مناسب برای هرگونه ظرفیت تولید می باشد

قطعات بسیار ریز در این سیستم قابل فسفاته کاری هستند

پوشش ضخیم تر و درشتتری ایجاد می کند

زمان عملیات فسفاته کاری زیاد است

 انواع فسفاته کاری:

۱) فسفاته کاری روی آهن

۲) فسفاته کاری روی روی

*نکته ۱:

بطور کلی قطعاتی که پس از فسفاته کاری رنگ می شوند ، بهتر است فسفاته کاری بطریقی انجام شود که دانه های کریستال ، ریز و کوچک باشند ،‌چون هر چه کریستال کوچکتر وریزتر باشد پیوند آن به فلزورنگ محکمتر است.

*نکته ۲:

دمای فسفاته کاری در نوع غوطه وری محلول باید ۵۵ الی ۶۰ درجه باشد و نباید بیشتر از ۶۵ درجه گردد چون باعث سیاه شدن ویا به اصطلاح سوختن ورق می گردد.

رنگ کاری :

پس از اجرای چربی گیری ، زنگ زدایی و فسفاته کاری بایستی با انتخاب رنگ مناسب و استفاده از روش صحیح رنگ کاری ،‌ طول عمر تابلو را بیمه نمود.

برای انتخاب رنگ مناسب ، در شرایط جغرافیایی معین ، اطلاعات زیر مورد نیاز است:

آیا تابلو د ر فضای باز یا در فضای بسته مورد استفاده قرار می گیرد؟

آیا تابلو در اماکن عمومی قرار می گیرد؟

آیا تابلو توسط افراد غیر حرفه ای ، مورد بهره برداری قرار می گیرد؟

آیا رنگ آمیزی مکرر فصلی در محل استقرار تابلو ، میسر است؟

آیا تابلو در شرایط کاری سخت استقرار می یابد؟( مثل معدن و کارخانجات صنایع شیمیایی و غیره)؟

آیا تابلو در محل استقرار از صدمات احتمالی در امان است؟

آیا تابلو بصورت قطعه ای (منفصل) مونتاژ می شود یا بصورت یک تکه جوش می شود؟

آیا تابلو پس از تولید یکسره در محل استقرار  نصب می شود یا برای مدت زیادی انبار شده و بتدریج مصرف می شود، در صورتیکه انبار می شود مشخص شود که در فضای سرپوشیده انبار می شود یا در فضای باز؟

برای تابلو با توجه به شرایط کار،چه طول عمر مفیدی مورد نظر است؟

انتخاب رنگ:

برای  دوام رنگ بیش از ۲۰ سال از رنگ های مرکب پودری روی و آلومینیوم و اپوکسی ، الکیدی به ضخامت ۱۰۰تا ۲۰۰ میکرون

برای دوام رنگ بین ۱۰ تا۲۰ سال از رنگ های مرکب پودری اپوکسی دو جزئی و رنگ اپوکسی کولتار به ضخامت ۸۵ تا ۱۵۰ میکرون

برای دوام رنگ بین ۵ تا ۱۰ سال از رنگ های مرکب پودری روی و آلومینیوم یک جزئی ودو جزئی ضد مواد شیمیایی به ضخامت ۵۰ تا ۱۰۰ میکرون

برای دوام رنگ کمتر از ۵ سال از رنگ های مرکب پودری با اپوکسی دو جزئی و یک جزئی به ضخامت ۴۰ تا ۸۰ میکرون

* توجه :

ضخامت کم برای محیط ، با شرایط مناسب و ضخامت بالا برای محیط با شرایط سخت و شیمیایی ، مرطوب در نظر گرفته می شود. رنگ تابلو نبایستی براق در نظر گرفته شود.

تاثیر دما و زمان بر انعطاف و سختی رنگ:

برای کاهش زمان خشک کردن و همچنین جهت کاملتر شدن فعل و اانفعالات ،رنگ را توسط دمای زیاد در محیط کوره ای خشک می کنند. در دمای زیاد رنگ تا آخرین حد فرو رفتیگیهای سطح خلل و فرج کریستالهای فسفاته ، نفوذ کرده باعث استحکام و سختی رنگ می شود.

رنگ آمیزی به شیوه پاشش رنگ پودری الکترواستاتیک :

پس از اینکه مراحل چربی گیری و زنگ زدایی و فسفاته کاری روی ورقه ها صورت گرفت ، ورقه ها به قسمت رنگ آمیزی هدایت می شوند. در مرحله اول باید ورقه فسفاته کاری شده در حالت غوطه وری با آب شسته شده و به کوره خشک کن انتقال یابد ، بعد از خشک شدن کامل ، ورق وارد قسمت رنگ کاری می گردیده و روی ورق توسط دستگاه الکترواستـاتیک پودری ، رنگ ودری که از دو نوع پلیستر و اپوکسی می باشد روی ورق ها بطور یکنواخت رنگ پودری پاشیده می شود و نوع رنگ بر اساس سفارش مشتری و از لحاظ Indoor  و  Outdoor بودن تابلو مورد انتخاب قرار گرفته باشد .

معمولا برای تابلوهای Outdoor از نوع رنگ پلیستر استفاده می شود و برای تابلوهایIndoor از نوع رنگ اپوکسی استفاده می گردد .

پس از پاشیدن رنگ پودری بصورت یکنواخت ورق های رنگ آمیزی شده به سمت کوره پخت رنگ تابلو هدایت می گردند . هر نوع رنگ نسبت به کارخانه سازنده ی آن دارای استاندارد دما و زمان جهت پخت را دارا می باشند و بنابر استاندارد گفته شده شرکت سازنده ، دما و زمان ماندن قطعه کار را در کوره مشخص می شود .

در حالت کلی یک ورق رنگ کاری شده پودری جهت پخت رنگ به دمای ۲۰۰ درجه سانتیگراد و مدت زمان ۱۰ دقیقه نیاز دارد . پس از این مدت رنگ ورق ها می پزد و آماده بهره برداری و مونتاژ می گردد.

 آزمون فیزیکی مرحله رنگ کاری:

ورقه های پخته شده ابتدا باید از لحاظ کیفیت مورد تایید کنترل کیفی قرار گیرند برای این منظور ۵ نوع آزمون روی ورقه های پخته شده انجام می دهند

۱ – آزمون چسبندگی

۲ – آزمون ضربه

۳ – آزمون خمش

۴ – آزمون سختی رنگ

۵ – آزمون براقیت

در نوع آزمون سختی رنگ ورق رنگ شده را توسط یک وسیله مانند مداد یا ناخن خراش می دهیم اگر نیروی وارده از ما بر سطح رنگ ورق تاثیر نگذارد و همچنان رنگ پیوسته گی خود را نشان دهد رنگ  مورد نظر کیفیت لازم را دارا می باشد

در نوع آزمون براقیـت ،‌صفحه آزمونه را بر روی دستــگاه براقـیت سنج قرار داده و عدد گلاسومتر آن را می خوانیم .

محفظه ها:

محفظه های خارجی باید از فلز باشد و طوری ساخته شود تا به هنگام نصب ، حفاظت لازم را طبق شرایط زیر بر آورد.

سطح کف اگر چه فلزی نباشد باید آن را به عنوان قسمتی از محفظه در نظرگرفت ، این درجه حفاظتی با توافق سازنده و مصرف کننده بدست می آید.

دیوارهای اطاق بعنوان قسمتهایی از محفظه در نظر گرفته نمی شود.

مونتاژ لوازم و تجهیزات الکتریکی بر اساس نقشه های جانمایی عملیات مونتاژ با توجه به مراحل ذیل انجام می گیرد:

الف- انتخاب پیچ و مهره ها جهت بستن تجهیزات الکتریکی با توجه به نوع تجهیزات و برآورد نیروهای وارده دینامیکی در هنگام برق دار بودن تابلو.

ب- نصب لوازم بگونه ای اجرا می گردد که در هر زمان که احتیاج به تعویض باشد به آسانی امکان پذیر بوده و زمان خاموش بودن تابلو را تا سر حد امکان تقلیل دهد.

پ- نصب لوازم در روی شاسی تابلو (اسکلت بدنه) و سینی های از پیش ساخته شده انجام میگیرد و تا سر حد امکان از نصب لوازم در روی پوشش تابلو پرهیز می شود.

ت- محل نصب شمشها و مقره ها از استحکام مکانیکی لازم برخوردار بوده و قادر به تحمل جریان اتصال کوتاه مجاز میباشند، مشخص میگردد.

سیستم های تهویه مطبوع

تهویه مطبوع چیست؟ (Air Condition)

تهویه مطبوع عبارتست از انجام عملیاتی روی هوا تا بتوان شرایط هوای محل مورد نظر را برای زیستن، کار کردن و یا عملیات صنعتی معینی، راحت و بهداشتی کرد و این امر سبب می شود شرایط هوا طبق روش خاصی بصورت اتوماتیک ثابت بماند و یا تغییر کند. تهویه مطبوع شاخه ای از تاسیسات در مهندسی مکانیک است که با توجه به عملکرد و کاربری سیستم های مختلف در این زمینه، دارای تنوع بالایی است.

اهمیت تهویه مطبوع

شرایط محیط زیست انسان، تاثیر مستقیمی بر چگونگی حالات روانی، فیزیکی، نحوه انجام کار و بطور کلی تمام رفتارهای زندگی او دارد. از آنجائیکه بخش عمده ی زندگی بشر امروزی در داخل ساختمان می گذرد، ایجاد شرایط مطلوب زیست محیطی در ساختمان، خواه محل کار باشد، یا منزل و غیره، دارای اهمیت بسیاری است که مهمترین بخش آن تهویه مطبوع برای ساکنین ساختمان، با توجه به نوع فعالیت آنهاست.

عوامل هوا در تهویه مطبوع

تهویه مطبوع باید بتواند عوامل مختلف هوا را تنظیم و تثبیت نماید که اهم آنها عبارتند از:
درجه ی حرارت (Temperature)، رطوبت هوا (Air Moisture)، سرعت وزش هوا (Air Velocity)، صاف کردن و پالایش هوا از گرد و خاک (Air Filtering)، پاکی هوا با از بین بردن باکتریها (Air Sterilization) و همچنین از بین بردن بو و گازهای سمی. در این مورد درجه ی حرارت موثر عامل اصلی و بقیه جز شرایط فرعی محسوب می شوند.

انواع تهویه مطبوع از نظر درجه ی حرارت

تهویه مطبوع زمستانی یا سیستم تک فصلی گرم کننده (Heating System)

سیستم های گرمایشی مانند شوفاژ با دیگ آب گرم یا پکیج دیواری فقط قابلیت گرمایش هوا در فصول سرد سال را دارد. سیستم های حرارت مرکزی نوعی از این هستند. به غیر از انوع سیستم های حرارت مرکزی، وسایلی مانند بخاری ها و شومینه ها نیز، برای این منظور بکار می روند که البته دارای نواقص بسیار نسبت به سیستم های حرارت مرکزی هستند.

تهویه مطبوع تابستانی یا سیستم تک فصلی سرکننده (Cooling System)

سیستم های سرمایشی مانند کولر گازی، اسپلیت (نوع فقط سرد) و کولر آبی که فقط توانایی سرد کردن هوا در فصول گرم سال را دارد، بر اساس عملکرد انوع سیستم های تبرید کار می کند و انواع مختلفی دارد.

تهویه مطبوع سالانه یا سیستم دو فصلی گرم و سرد کننده (Heating & Cooling System)

سیستم های سرمایشی و گرمایشی مانند چیلر، فن کویل و هواساز قابلیت ایجاد سرمایش در فصول گرم و گرمایش در فصول سرد سال را داراست. در این سیستم یا از مجموع دو سیستم تابستانی و زمستانی در کنار هم و یا از یک سیستم یکپارچه ی دو فصلی برای تهویه مطبوع ساختمان استفاده می شود. این نوع تهویه هوا معمولاً به دلایل قابلیت بالا و صرفه جویی در برخی هزینه ها به دو سیستم قبل، ارجحیت دارد، به جز در مناطق سردسیری و یا گرمسیری که فقط به یک سیستم تک فصلی نیاز دارند.

سیستم اطفای حریق اسپرینکلر (آبفشان)

سیستم اطفاء حریق اسپرینکلر (آب فشان) یک روش حفاظت از حریق فعال است. این سیستم از یک منبع آب تشکیل شده که فشار و نرخ جریان کافی را برای مجموعه‌ای از لوله‌های توزیع آب فراهم کرده و چند اسپرینکلر بدان متصل شده‌اند. اگرچه در گذشته تنها در کارخانه‌ها و ساختمان‌های تجاری بزرگ از این سیستم استفاده می‌شد، ولی امروزه سیستم‌هایی از این دست برای استفاده در منازل و ساختمان‌های کوچک و با قیمت‌های مقرون به صرفه عرضه شده‌اند. از سیستم‌های اطفاء حریق اسپرینکلر بطور گسترده‌ای در سراسر دنیا استفاده شده و هر ساله بیش از ۴۰ میلیون سَری اسپرینکلر نصب می‌شود. بیش از ۹۶% از آتش سوزی‌های رخ داده شده در ساختمان‌هایی که بطور کامل توسط سیستم‌های اطفاء حریق اسپرینکلر مورد محافظت قرار گرفته بوده‌اند، صرفاً توسط اسپرینکلر‌های اطفاء حریق کنترل شده‌اند.

تاریخچه سیستم های اطفای حریق اسپرینکلر

    
لئوناردو داوینچی در قرن پانزدهم یک سیستم اسپرینکلر طراحی کرده بود. او برای خودکارسازی آشپزخانه‌ی ارباب خود از یک اجاق بزرگ و مجموعه‌ای از تسمه نقاله‌ها استفاده کرده بود. یکبار در خلال یک میهمانی، در اثر بروز مجموعه‌ای از خطاها، همه چیز به هم ریخت و آتش سوزی رخ داد. «سیستم اسپرینکلر بیش از اندازه خوب عمل کرد و آب همه‌ی غذاها و بخش سالم آشپزخانه را با خود برد».

در سال ۱۷۲۳، آمبروز گادفری (Ambrose Godfrey) اولین سیستم اسپرینکلر خودکار موفق را خلق کرد. او از باروت برای رهاسازی مخزنی مملو از سیال اطفاء حریق استفاده نمود.

اما اولین سیستم اطفای حریق اسپرینکلر مدرن ثبت شده‌ی جهان در سال ۱۸۱۲ توسط ویلیام کانگریو (William Congreve)، معمار سالن تئاتر سلطنتی دروری لین (Drury Lane) در انگلستان، در این سالن نصب شد و طی گواهی ثبت اختراع شماره‌ی ۳۶۰۶ به تاریخ همان سال به ثبت رسید. این سامانه از یک مخزن استوانه‌ای آب‌بندی شده به حجم تقریباً معادل ۹۵،۰۰۰ لیتر تشکیل شده بود که توسط یک شاه لوله‌ی ۱۰ اینچی (۲۵۰ میلیمتری) آب تغذیه می‌شد و انشعاباتی از آن به همه‌ی بخش‌های سالن کشیده شده بود. در صورت بروز حریق، مجموعه‌ای از لوله‌های کوچکتر که توسط انشعابات فوق تغذیه می‌شدند توسط سوراخ‌های نیم اینچی (۱۳ میلیمتری) که روی آن‌ها تعبیه شده بود، آب را روی آتش می‌ریختند.

از سال ۱۸۵۲ تا ۱۸۸۵ از سیستم‌های لوله‌کشی مشبک‌کاری شده به عنوان وسیله‌ای برای حفاظت در برابر حریق در کارخانجات نساجی انگلستان استفاده می‌شد. اما این سیستم‌ها، خودکار نبودند؛ بلکه باید یک نفر آن‌ها را به کار می‌انداخت. مخترعین اولین بار حدود سال ۱۸۶۰ بود که به دنبال آزمایشاتی روی اسپرینکلر‌های خودکار رفتند. اولین سیستم اسپرینکلر خودکار در سال ۱۸۷۲ توسط فیلیپ دبلیو پرات از شرکت آبینگتون (Philip W. Pratt of Abington) در ایالت ماساچوست ثبت اختراع شد.

هنری اس پارمالی (Henry S. Parmalee) از شرکت نیوهیون (New Haven) در ایالت کانکتیکات به عنوان مخترع اولین سَری اسپرینکلر خودکار به شمار می‌رود. پارمالی موفق شد اختراع پرات را بهبود بخشیده و سیستم اسپرینکلر بهتری خلق کند. او در سال ۱۸۷۴ سیستم اسپرینکلر خود را در کارخانه‌ی پیانوی خودش نصب کرد.

فردریک گرینل طرح پارمالی را بهینه‎سازی کرد و در سال ۱۸۸۱ سیستم اسپرینکلری را به به نام خود به ثبت رساند. او در ادامه سامانه‌ی ابداعی خود را بیش از پیش بهبود بخشید و در سال ۱۸۹۰ اسپرینکلر دیسک شیشه‌ای را ثبت اختراع کرد که اساساً همان سیستم اسپرینکلری است که امروزه از آن استفاده می‌شود.

تا دهه‌ی ۱۹۴۰، اسپرینکلر‌ها تقریباً فقط برای حفاظت از ساختمان‌های تجاری نصب می‌شدند، ساختمان‌هایی که مالکین آن‌ها می‌توانستند با صرفه‌جویی در هزینه‌های بیمه‌ای، هزینه‌ی این سیستم‌ها را تأمین کنند. اما با گذشت سالیان متمادی، امروزه طبق استانداردها و مقررات ساختمانی محلی، اسپرینکلر‌های اطفاء حریق، در بخش‌هایی از آمریکای شمالی و کاربری‌های خاص شامل (و نه محدود به) بیمارستان‌ها، مدارس، هتل‌ها و سایر ساختمان‌های عمومی تازه ساز، جزو تجهیزات ایمنی اجباری به شمار می‌روند. اما در ورای مرزهای ایالات متحده و کانادا به ندرت می‌بینیم که سیستم‌های اسپرینکلر بر اساس استانداردهای ساختمانی برای کاربری‌های عادی که تعداد افراد حاضر در آن‌ها زیاد نیست (مانند کارخانه‌ها، خطوط فرایند، خرده فروشی‌ها، پمپ‌های بنزین و امثالهم) اجباری شده باشند.

امروزه اسپرینکلر‌ها در اغلب ساختمان‌های دیگر مانند مدارس و مجموعه‌های اقامتی نصب می‌شوند. این وضعیت تا حد زیادی ناشی از لابی‌گری‌های صورت گرفته توسط شبکه‌ی ملی اسپرینکلر‌های اطفاء حریق، شبکه‌ی اسپرینکلر‌های اطفاء حریق اروپا و انجمن اسپرینکلر‌های اطفاء حریق خودکار بریتانیا است.

در اغلب موارد، مقررات ساختمانی در اسکاتلند و انگلستان به جهت رعایت ایمنی افراد حاضر در انواع خاصی از املاک، نصب سیستم‌های اطفاء حریق اسپرینکلر را در این محل‌ها ضروری دانسته‌اند.

در اسکاتلند، همه‌ی مدارس جدیدالإحداث، درمانگاه‌های جدید، گرم‌خانه‌ها و آپارتمان‌های بلند مرتبه توسط اسپرینکلر محافظت می‌شوند. در انگلستان همه‌ی ساختمان‌های به ارتفاع بیش از ۳۰ متر باید به اسپرینکلر مجهز باشند. در سال ۲۰۱۱، ولز به اولین کشوری در جهان بدل شد که نصب اسپرینکلر‌های اطفاء حریق را در منازل جدیدالإحداث الزامی اعلام کرد. این قانون شامل منازل تازه‌ساز و آپارتمان‌ها و همچنین درمانگاه‌ها و خوابگاه‌های دانشجویی می‌شود و از سپتامبر ۲۰۱۳ لازم‎الإجرا خواهد بود.

استفاده از سیستم اطفای حریق اسپرینکلر


اسپرینکلر‌ها از سال ۱۸۷۴ در ایالات متحده مورد استفاده بوده‌اند و اغلب در کارخانجات نصب می‌شده‌اند که طی قرن اخیر شاهد آتش سوزی‌های فاجعه باری از نظر خسارات جانی و مالی بوده‌اند. در حال حاضر در آمریکا همه‌ی ساختمان‌های بلند مرتبه و زیرزمینی که بطور کلی ۷۵ فوت (۲۳ متر) بالاتر یا پایین‌تر از حد دسترسی عوامل آتش‌نشانی قرار گرفته‌اند و توان آتش‌نشانان برای کشیدن شلنگ آب کافی برای اطفاء حریق احتمالی در آن‌ها محدود است، ملزم به تجهیز شدن به اسپرینکلر هستند.

گاهی نصب اسپرینکلر بواسطه‌ی مقررات ساختمانی الزامی دانسته شده و گاهی توسط شرکت‌های بیمه‌ای بدان توصیه شده تا از خسارات مالی یا وقفه‌های تجاری ناشی از حریق کاسته شود. در آمریکا، مقررات ساختمانی مربوط به محل‌های تجمع عمومی بیش از ۱۰۰ نفره و محل‌هایی که خدمات اقامتی شبانه روزی ارائه می‌دهند، مانند هتل‌ها، آسایشگاه‌ها، خوابگاه‌ها و بیمارستان‌ها، معمولاً یا بر اساس مقررات ساختمانی، یا به عنوان پیش شرطی برای دریافت کمک‌های مالی ایالتی و فدرالی و یا بعنوان یکی از شروط اخذ پروانه (که اخذ آن برای موسساتی که به دنبال آموزش پرسنل پزشکی هستند، الزامی به شمار می‌رود)، نصب اسپرینکلر را الزامی کرده اند.

مقررات اسپرینکلرهای اطفای حریق در ایالات متحده‌ی آمریکا

اگرچه تعداد قوانین فدرالی مشخص در زمینه‌ی استانداردهای ساختمانی اندک است و وضع این قوانین عموماً به حوزه‌های قضایی محلی سپرده شده است، ولی دولت فدرال از ابزارهای تأمین مالی و پولی برای ترویج استانداردهای ایمنی در برابر حریق در ساخت و سازها استفاده کرده است.

در سال ۱۹۹۰، کنگره‌ی آمریکا مصوبه‌ی PL-101-391 را با عنوان «قانون ایمنی هتل و متل (مصوب ۱۹۹۰)» گذراند. به موجب این قانون، همه‌ی هتل‌ها، سالن‌های جلسات یا موسسات مشابهی که وجوه فدرال دریافت می‌کنند (در ازای اقامت مأمورین دولتی یا برگزاری جلسات دولتی و امثالهم)، باید الزامات مربوط به حریق و سایر الزامات ایمنی را رعایت کنند.

مشهود‌ترین نمونه از این الزامات، تعبیه‌ی اسپرینکلر است. با افزایش هتل‌ها و اقامتگاه‌های عمومی دیگری که با هدف پذیرش بازدیدکنندگان دولتی، تأسیسات خود را ارتقا می‌دهند، این نوع سیستم‌ها رفته رفته به نُرم صنعت تبدیل می‌شوند – حتی با وجود آنکه هنوز در هیچ یک از آئین نامه‌های ساختمانی محلی، اجباری نشده‌اند.

اگرچه آئین نامه‌های ساختمانی صراحتاً استفاده از اسپرینکلر‌های اطفاء حریق را اجباری نکرده‌اند، ولی طوری تنظیم شده‌اند که نصب این سیستم‌ها به عنوان یک گزینه‌ی انتخابیِ بسیار مفید شناخته شود.

در اغلب آئین نامه‌های ساختمانی ایالات متحده، برای سازه‌های مجهز به سیستم‌های اسپرینکلری اطفاء حریق، استفاده از مصالح ساختمانی ارزان قیمت، مساحت طبقات بزرگتر، و راهروهای خروج طولانی‌تر مجاز دانسته شده است و الزامات کمتری در زمینه‌ی اطفاء حریق در حین ساخت و ساز منظور می‌شود. از این رو، معمولاً با نصب سیستم اسپرینکلر و صرفه جویی در دیگر هزینه‌های پروژه، هزینه‌ی کل ساختمان نسبت به سازه‌های فاقد اسپرینکلر، کاهش می‌یابد.

در سال ۲۰۱۱، پنسیلوانیا و کالیفرنیا به اولین ایالت‌های آمریکا تبدیل شدند که در آن‌ها تجهیز ساختمان‌های مسکونی جدیدالإحداث به سیستم‌های اسپرینکلر الزامی اعلام شد. اما پنسیلوانیا همان سال این قانون را لغو کرد. امروزه بسیاری از شهرداری‌ها نصب اسپرینکلر در ساختمان‌های مسکونی را الزامی می‌دانند، حتی اگر در سطح ایالتی چنین الزامی وضع نشده باشد.

مقررات اسپرینکلرهای اطفای حریق در اروپا

افزایش توجه و حمایت از سیستم‌های اسپرینکلر در انگستان که عمدتاً بدلیل لابی‌گری موثر شبکه‌ی ملی اسپرینکلر‌های اطفاء حریق، انجمن اسپرینکلر‌های اطفاء حریق اروپا و انجمن اسپرینکلر‌های خودکار بریتانیا رخ داده است، موجب شده سیستم‌های اسپرینکلر بیشتری نصب شوند. به عنوان مثال، دولت انگلیس در ۱۰۰ امین شماره‌ی بولتن ساختمانی توصیه کرده بیشتر مدارس جدیدالإحداث به حفاظت در برابر حریق از طریق اسپرینکلر مجهز باشند.

در سال ۲۰۱۱ ولز به اولین کشوری در جهان بدل شد که نصب اسپرینکلر‌های اطفای حریق را در منازل جدیدالإحداث الزامی اعلام کرد. این قانون شامل منازل و آپارتمان‌ها و همچنین درمانگاه‌ها و اقامتگاه‌های دانشگاهی تازه‌ساز می‌شود. در اسکاتلند همه‌ی مدارس جدیدالإحداث و همینطور همه‌ی پارکینگ‌ها، گرمخانه‌ها و آپارتمان‌های بلند مرتبه به اسپرینکلر مجهز هستند.

در بریتانیا از دهه‌ی ۱۹۹۰، اسپرینکلر‌ها وارد مقررات ساختمان‌سازی (انگلستان و ولز) و استانداردهای ساختمانی اسکاتلند شدند و تحت شرایطی خاص، وجود سیستم‌های اسپرینکلر به عنوان عاملی برای معاف شدن از رعایت برخی دیگر از بخش‌های این مجموعه مقررات به شمار می‌رود. به عنوان نمونه، در صورت وجود سیستم اسپرینکلر، مجوز تراکم ۲ برابر و افزایش فاصله‌ی خروجی (تا خروجی در زمان حریق) را به همراه دارد و همچنین در این صورت کاهش درجه‌ی حریق دیواره‌های جداسازی داخلی نیز مجاز شمرده می‌شود.

در نروژ از جولای ۲۰۱۰، همه‌ی خانه‌های جدیدی که بیش از دو طبقه داشته‌اند و همچنین همه‌ی هتل‌ها، آسایشگاه‌ها و بیمارستان‌های جدید ملزم به داشتن اسپرینکلر شده‌اند. در سایر کشورهای اسکاندیناوی نیز الزام به تعبیه‌ی اسپرینکلر در آسایشگاه‌های جدید، یا وضع شده و یا بزودی وضع خواهد شد، و در فنلاند تا سال ۲۰۱۰، یک سوم آسایشگاه‌ها مورد بهسازی قرار گرفته و به اسپرینکلر مجهز شدند. وقوع آتش سوزی در بازداشتگاه مهاجرین غیرقانونی در فرودگاه شیفول در هلند در ۲۷ اکتبر ۲۰۰۵ که موجب مرگ ۱۱ نفر از بازداشت شدگان گردید، به بهسازی و تعبیه ی اسپرینکلر‌ در همه‌ی زندان‌هایی از این دست در هلند شد.

حادثه‌ی آتش سوزی در فرودگاه دوسلدورف آلمان در ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ که با مرگ ۱۷ نفر همراه بود، به نصب اسپرینکلر در همه‌ی فرودگاه‌های بزرگ آلمان انجامید. در بیشتر کشورهای اروپایی دیگر نیز نصب اسپرینکلر‌ها در مراکز خرید، انبارهای بزرگ و ساختمان‌های بلند مرتبه الزامی شده است